Từ "phòng thí nghiệm" đến "thị trường": Con đường tất yếu
Với chủ đề “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo – nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược”, tọa đàm trở thành không gian kết nối giữa tri thức và hành động. Tại đây, các diễn giả tập trung chia sẻ kinh nghiệm xây dựng, vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nghiên cứu cơ bản và đào tạo, từ cơ chế thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ đến thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.
PGS.TS. Ngô Văn Thanh – Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học phát biểu khai mạc tọa đàm
Phát biểu khai mạc sự kiện, PGS.TS. Ngô Văn Thanh – Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học nhấn mạnh: Trong thời đại mà khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang định hình mọi lĩnh vực của đời sống, tri thức không chỉ dừng lại ở nghiên cứu cơ bản mà phải được chuyển hóa thành giá trị thực tiễn. Từ những kết quả trong phòng thí nghiệm đến các sản phẩm công nghệ phục vụ xã hội, đó chính là con đường tất yếu để khoa học thực sự trở thành động lực phát triển đất nước.
Một trong những vấn đề cốt lõi được đặt ra tại tọa đàm là: Làm thế nào để các kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại trong phòng thí nghiệm mà có thể “bước ra thị trường”.
PGS.TS. Tô Thị Mai Hương chia sẻ tại tọa đàm
Tại tọa đàm, PGS.TS. Tô Thị Mai Hương (Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội – USTH) đã chia sẻ mô hình hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại USTH, với trọng tâm là USTH Innovation Hub – nền tảng kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp.
Mô hình này được xây dựng trên 7 trụ cột: Khai thác tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, hợp tác doanh nghiệp, ươm tạo khởi nghiệp, phát triển không gian sáng tạo và quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
Thực tiễn cho thấy hiệu quả rõ nét, trong năm 2025, USTH đã được cấp hai bằng sáng chế, nhiều sản phẩm nghiên cứu như Sacaromin, Neuro Bio từng bước được thương mại hóa; sinh viên đạt nhiều giải thưởng khởi nghiệp và công nghệ trong nước và quốc tế.
Đáng chú ý, mô hình hợp tác mở (Joint-lab) giữa nhà trường và doanh nghiệp đang phát huy vai trò cầu nối, giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường, đồng thời góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
TS. Ngô Mạnh Tiến chia sẻ tại tọa đàm
Một điểm nhấn khác tại tọa đàm là tham luận của TS. Ngô Mạnh Tiến (Viện Vật lý) về phát triển robot di động tự hành (AMR) – một trong những hướng công nghệ chiến lược tại Việt Nam.
Theo TS. Tiến, nhóm nghiên cứu đã từng bước làm chủ quy trình khép kín từ thiết kế, tích hợp cảm biến, xây dựng thuật toán điều khiển đến chế tạo và thử nghiệm thực tế. Nền tảng công nghệ bao gồm hệ điều hành robot (ROS), công nghệ định vị – lập bản đồ đồng thời (SLAM) và các thuật toán học máy.
Các robot tự hành này có khả năng hoạt động trong môi trường nguy hiểm như khu vực bức xạ, hỗ trợ quan trắc, vận chuyển và thao tác kỹ thuật. Đặc biệt, trong lĩnh vực y học hạt nhân, robot có thể hỗ trợ chia liều phóng xạ, góp phần giảm thiểu rủi ro cho nhân viên y tế.
Thực nghiệm tại Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt và một số bệnh viện như Bệnh viện 103 cho thấy tiềm năng ứng dụng rộng mở của công nghệ này trong tương lai.
Theo các chuyên gia, mô hình hợp tác “ba nhà” (viện nghiên cứu – cơ sở đào tạo – doanh nghiệp) tiếp tục là yếu tố then chốt để thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Lan tỏa văn hóa đọc, nuôi dưỡng nền tảng tri thức
Song song với tọa đàm, Triển lãm sách diễn ra từ ngày 17/4 đến 21/5/2026 tại Thư viện Viện Hàn lâm, giới thiệu hơn 500 đầu sách và ấn phẩm khoa học tiêu biểu.
Điểm nhấn của triển lãm là hệ thống 12 tạp chí khoa học của Viện Hàn lâm, gần 200 đầu sách từ USTH cùng nhiều xuất bản phẩm của các đơn vị như IGroup Việt Nam, Tạp chí Pi (Hội Toán học Việt Nam). Đặc biệt, hơn 200 đầu sách được trao tặng miễn phí tới độc giả, góp phần lan tỏa văn hóa đọc và khơi dậy tinh thần học tập suốt đời.
Đặc biệt, không gian trưng bày còn giới thiệu 50 ảnh tư liệu tiêu biểu ghi dấu hành trình xây dựng và phát triển của Viện Hàn lâm trong 50 năm (20/5/1975 - 20/5/2025), qua đó làm nổi bật những dấu mốc quan trọng, thành tựu nổi bật và đóng góp của Viện đối với sự phát triển khoa học và công nghệ của đất nước.