Ngày 31/7 tại Hà Nội, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề “Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số”.
Khi tăng trưởng không còn đến từ những cách làm cũ
Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh thành phố Hà Nội đang đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế số làm động lực quan trọng. Chương trình nhằm đưa chính sách đến gần hơn với doanh nghiệp; kết nối doanh nghiệp với công nghệ, nguồn vốn, tập đoàn lớn, hệ thống phân phối và thị trường; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và hộ kinh doanh tiếp cận các giải pháp quản trị số, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, thanh toán số và tự động hóa.
Ông Cù Ngọc Trang - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phát biểu tại diễn đàn
Phát biểu tại diễn đàn, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cho biết: Trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Hà Nội tăng 8,22% – mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm, thành phố cần đạt mức tăng trưởng 13,44% trong sáu tháng cuối năm là một thách thức rất lớn. Vì vậy, mục tiêu đột phá không thể đạt được bằng những cách làm thông thường mà phải tạo ra những năng lực sản xuất mới thông qua khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng GRDP, Hà Nội còn đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 22% GRDP trong năm 2026. Điều đó đồng nghĩa với việc cộng đồng doanh nghiệp phải tăng tốc mạnh mẽ trong ứng dụng công nghệ số, AI và thương mại điện tử để tạo ra những giá trị mới cho nền kinh tế.
Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, lực lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp của Thủ đô chính là mắt xích quyết định. Khi từng doanh nghiệp tăng trưởng bền vững, nền kinh tế thành phố mới có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số.
GS.TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội phát biểu
GS.TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME) cho rằng: AI và thương mại điện tử đang trở thành hai công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tạo lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp cần đồng thời giải quyết 4 bài toán cốt lõi gồm tiếp cận đúng chính sách, ứng dụng đúng công nghệ, kết nối đúng nguồn lực và mở rộng đúng thị trường.
“Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy thụ hưởng sang chủ động tiếp cận và hấp thụ chính sách; coi chuyển đổi số là công cụ nâng cao năng suất thay vì chỉ là xu hướng. Công nghệ mà không gắn với bài toán kinh doanh sẽ khó tạo giá trị; vốn mà không đi cùng phương án quản trị và thị trường sẽ khó phát huy hiệu quả; chính sách nếu chỉ dừng ở văn bản sẽ chưa thể trở thành động lực phát triển. Thông điệp xuyên suốt của diễn đàn là phải biến chính sách thành sản phẩm hỗ trợ, biến công nghệ thành năng suất, biến dữ liệu thành tài sản, biến kết nối thành hợp đồng và biến cam kết thành kết quả có thể đo lường”, GS.TS. Mạc Quốc Anh nhận định.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể đứng ngoài cuộc
Doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp Hà Nội. Đây là khu vực tạo nhiều việc làm nhất nhưng cũng chịu áp lực lớn nhất trước tốc độ thay đổi của công nghệ.
Một thực tế được các chuyên gia chỉ ra là người tiêu dùng Việt Nam đang dịch chuyển rất nhanh sang môi trường mua sắm trực tuyến. Mỗi ngày, hàng triệu đơn hàng được giao dịch trên các sàn thương mại điện tử, kéo theo sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiêu dùng. Nếu doanh nghiệp không chuyển đổi kịp thời, nguy cơ mất thị phần ngay trên sân nhà là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Theo ông Cù Ngọc Trang, Hà Nội không thiếu doanh nghiệp công nghệ hay hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Điều còn thiếu chính là "nhịp nối" giữa công nghệ với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn băn khoăn bắt đầu từ đâu, trong khi các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ lại chưa hiểu hết bài toán sản xuất, kinh doanh của khách hàng.
Điểm đáng chú ý tại diễn đàn là các chuyên gia đều cho rằng AI không nên được nhìn nhận như một xu hướng mang tính phong trào. Thay vào đó, doanh nghiệp cần lựa chọn những ứng dụng có thể mang lại hiệu quả ngay trong hoạt động hằng ngày như quản trị khách hàng, tự động hóa quy trình bán hàng, quản lý tài chính, marketing số, phân tích dữ liệu hay chăm sóc khách hàng sau bán. Đây là những lĩnh vực AI đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, trong khi chi phí triển khai ngày càng phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Theo các chuyên gia, AI chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong tổng thể chiến lược đổi mới mô hình quản trị, xây dựng văn hóa dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực số. Nếu chỉ đầu tư phần mềm mà thiếu thay đổi về quản trị, chuyển đổi số sẽ rất khó mang lại kết quả bền vững.
Xây dựng hệ sinh thái thay vì hỗ trợ đơn lẻ
Một điểm khác biệt của Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026 là không dừng lại ở việc trao đổi chính sách. Diễn đàn hướng tới kết nối doanh nghiệp với các ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ, đơn vị logistics, nền tảng thương mại điện tử và các chương trình hỗ trợ đổi mới sáng tạo của thành phố. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không chỉ tiếp cận thông tin mà còn có cơ hội tìm kiếm nguồn lực để triển khai ngay các dự án chuyển đổi số.
Ban tổ chức cũng cho biết sẽ tiếp tục đồng hành với doanh nghiệp sau diễn đàn thông qua việc tổng hợp kiến nghị, theo dõi kết quả triển khai và đánh giá hiệu quả hỗ trợ theo từng giai đoạn. Điều này cho thấy định hướng chuyển từ mô hình tổ chức sự kiện sang xây dựng cơ chế hỗ trợ lâu dài cho doanh nghiệp.
Có thể thấy, AI và thương mại điện tử không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành yêu cầu của hiện tại. Đối với Hà Nội, nơi tập trung số lượng lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa, quá trình chuyển đổi số chỉ thực sự tạo ra động lực tăng trưởng khi mỗi doanh nghiệp coi công nghệ là công cụ để nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị thay vì chỉ là xu hướng cần theo đuổi.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, bên cạnh sự chủ động của doanh nghiệp, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ, thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp công nghệ. Khi hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được hình thành đồng bộ, AI và thương mại điện tử sẽ trở thành đòn bẩy giúp doanh nghiệp Hà Nội nâng cao sức cạnh tranh, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển kinh tế số và tăng trưởng bền vững của Thủ đô.