TS Hà Khắc Minh, Tổng biên tập Tạp chí Tài chính doanh nghiệp phát biểu khai mạc Diễn đàn.
Nâng tầm doanh nghiệp Việt
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, TS. Hà Khắc Minh, Tổng Biên tập Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp, cho biết trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục điều chỉnh mạnh mẽ dưới tác động của thay đổi địa chính trị, chính sách thương mại, công nghệ, xu hướng xanh hóa và yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Quá trình này vừa đặt ra những thách thức mới, vừa mở ra cơ hội để các quốc gia và doanh nghiệp tái định vị trong mạng lưới sản xuất và thương mại toàn cầu.
Đối với Việt Nam, sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu là cơ hội để thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới công nghệ, cải thiện quản trị và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Chia sẻ về xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và tác động, cơ hội đối với Việt Nam trong bối cảnh kinh tế mới, TS. Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, cho biết: Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tích cực trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong đó Trung Quốc dần trở thành một trong những nguồn đầu tư hàng đầu. Năm 2025, Singapore dẫn đầu với 6,98 tỷ USD, tiếp đến là Trung Quốc 5,19 tỷ USD và Hàn Quốc 4,20 tỷ USD. Trong 8 tháng đầu năm 2026, các đối tác chính gồm Singapore, Hàn Quốc, Hồng Kông, Malaysia, Trung Quốc và Nhật Bản.
Theo ông Dương, dòng vốn FDI, đặc biệt từ khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, giúp Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng, xuất khẩu, cải thiện liên kết kinh tế và thực hiện các FTA hiệu quả hơn. Tuy nhiên, Việt Nam cũng đổi diện với thách thức từ chính sách thuế nhập khẩu của Hoa Kỳ từ năm 2025, các tiêu chí kỹ thuật liên quan đến đầu vào "từ một nền kinh tế thứ ba", nguy cơ cạnh tranh "đua xuống đáy" trong ASEAN và tình trạng thiếu liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước.
Từ thực tế này, TS. Nguyễn Anh Dương cho rằng Việt Nam cần chuyển từ tư duy thu hút FDI theo số lượng sang lựa chọn có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và có khả năng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước. Cùng với đó, cần phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực logistics, hạ tầng số và năng lượng; tăng cường quản lý rủi ro về xuất xứ hàng hóa và năng lực phòng vệ thương mại. Đây là những yếu tố quan trọng để hình thành hệ sinh thái sản xuất có khả năng chống chịu tốt hơn, đa dạng hóa thị trường và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.
Quang cảnh diễn đàn.
Liên quan đến chính sách thuế thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực, thích ứng sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tự vấn Thuế Việt Nam (VTCA), cho rằng: Chính sách thuế cần chuyển trọng tâm từ "thu hút đầu tư vào Việt Nam" sang "nâng cấp năng lực của doanh nghiệp Việt Nam để trở thành một mắt xích có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu".
Theo bà Lê Thị Duyên Hải, chính sách thuế không chỉ nhằm giảm nghĩa vụ thuế mà quan trọng hơn là phải tạo động lực để doanh nghiệp thay đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia vào những khâu có giá trị gia tăng cao.
Chuỗi kết quả mà doanh nghiệp cần hướng tới là “Công nghệ - R&D - Nhân lực - Chuỗi cung ứng - Thị trường toàn cầu”. Trong đó, đầu tư cho công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chất lượng nguồn nhân lực cũng như khả năng kết nối thị trường cần được đặt trong một chiến lược phát triển thống nhất.
Quan điểm này cho thấy yêu cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam không còn dừng ở việc tham gia vào chuỗi cung ứng với vai trò gia công, cung ứng đầu vào đơn giản, mà cần từng bước nâng cao vị trí và giá trị tạo ra trong chuỗi.
Tăng liên kết để tận dụng cơ hội
Các diễn giả tham gia phiên tọa đàm.
Diễn đàn tạo không gian trao đổi, kết nối và đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và các cơ sở nghiên cứu, tập trung phân tích những thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu, tác động đối với Việt Nam và cơ hội đối với doanh nghiệp.
Các đại biểu tập trung thảo luận những vấn đề như chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, thuế, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực cạnh tranh; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hình thành các chuỗi liên kết sản xuất có giá trị gia tăng cao.
Tại phiên tọa đàm - đối thoại, các chuyên gia, doanh nghiệp và các bên liên quan chia sẻ những khó khăn, yêu cầu từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh; đồng thời đề xuất các giải pháp, sáng kiến hợp tác nhằm giúp doanh nghiệp Việt Nam chủ động hơn trong tiếp cận đơn hàng, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Từ những trao đổi tại Diễn đàn, có thể thấy sự dịch chuyển chuỗi cung ứng đang mở ra một “cửa sổ cơ hội” mới cho Việt Nam. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh thực chất khi doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực công nghệ, quản trị, nhân lực và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế; đồng thời hình thành được mối liên kết hiệu quả hơn với khu vực FDI.
Đây cũng là yêu cầu quan trọng để Việt Nam không chỉ trở thành điểm đến của dòng vốn đầu tư trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, mà từng bước nâng cao vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong chính những chuỗi giá trị đó.