Ngày 4/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN tổ chức Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam - EU 2026 với chủ đề “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới”.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái phát biểu khai mạc Diễn đàn
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết, EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4, thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 6 của Việt Nam. Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 65,48 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước; Việt Nam xuất siêu sang EU khoảng 36,1 tỷ USD.
Sau hơn 6 năm thực thi, EVFTA tiếp tục phát huy vai trò thúc đẩy thương mại và đầu tư, mở rộng quy mô giao thương cũng như cơ cấu hàng hóa giữa hai bên. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Lương Hoàng Thái, lợi thế thuế quan không còn là động lực duy nhất. Doanh nghiệp cần chuyển trọng tâm sang nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Việt Nam mong muốn mở rộng xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao sang EU, đồng thời tăng cường nhập khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ và nguyên vật liệu phục vụ chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng và phát triển kinh tế tuần hoàn. Bộ Công Thương cũng đề nghị EU đẩy mạnh hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ và hợp tác kỹ thuật, nhất là trong các dự án chuyển dịch năng lượng thuộc khuôn khổ Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP).
Hoàn thiện môi trường đầu tư, mở rộng dư địa hợp tác
Từ phía EU, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam Julien Guerrier nhấn mạnh yêu cầu thực thi đầy đủ, hiệu quả EVFTA, đồng thời bảo đảm môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có tính dự báo. Theo Đại sứ, các quy định rõ ràng, thủ tục hành chính hiệu quả và việc thực thi nhất quán giữa các địa phương sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, giảm chi phí và thu hút dòng vốn chất lượng cao từ châu Âu.
Ông Julien Guerrier - Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam.
Đại sứ cũng cho rằng cần mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo điều kiện để các doanh nghiệp phát huy thế mạnh về công nghệ, chuyên môn và kinh nghiệm quản trị.
Các lĩnh vực có nhiều tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và EU gồm năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn, sản xuất bền vững, logistics, cảng biển, chất bán dẫn, chuyển đổi số, khoáng sản chiến lược, y tế, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Noel Clehane, Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC), nhận định cơ hội hợp tác không chỉ nằm ở việc gia tăng dòng vốn đầu tư mà quan trọng hơn là nâng cao giá trị tạo ra từ các nguồn lực này. Doanh nghiệp châu Âu có thể đóng góp thông qua chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản trị, phát triển nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Ông cũng nhấn mạnh, phát triển bền vững đang trở thành một yếu tố trực tiếp quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, hợp tác trong sản xuất sạch hơn, chuyển đổi năng lượng, logistics bền vững và tài chính xanh sẽ mở ra những cơ hội mới cho cả hai phía.
Các đại biểu trao đổi tại Diễn đàn.
Chuyển từ tiềm năng hợp tác sang các dự án thực chất
Những trao đổi tại Diễn đàn cho thấy, quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - EU đang đứng trước yêu cầu chuyển từ mở rộng quy mô giao thương sang nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác. Trong đó, EVFTA tiếp tục là nền tảng quan trọng, nhưng việc khai thác hiệu quả hiệp định cần đi cùng cải cách môi trường đầu tư, nâng cao năng lực doanh nghiệp và đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường.
Đối với Việt Nam, thu hút đầu tư chất lượng cao từ EU không chỉ góp phần bổ sung nguồn vốn mà còn tạo cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực sản xuất và gia tăng tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào các chuỗi giá trị.
Tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc về chính sách và thủ tục sẽ là điều kiện quan trọng để chuyển những tiềm năng hợp tác thành các chương trình, dự án cụ thể, góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng quốc tế.